Fikri Mülkiyet Tarihi Üzerine

Fikri Mülkiyet Tarihi Üzerine

Neden fikri mülkiyet tarihi yazalım? Histoire de la propriété intellectuelle'in yayınına dönüp baktığımızda, bu makale böyle bir tarihin içerdiği metodolojik konuları hem konunun tanımlanması hem de dönemselleştirme açısından incelemektedir. Konunun tartışmalı doğası veya gelişiminde yer alan farklı ölçekler açısından böyle bir tarihin diğer katkıları da vurgulanmıştır. Işık tuttuğu olasılıklar ve alternatifler sayesinde fikri mülkiyet tarihi, inşa edilecek bir geleceğin siyasi kaldıracı olarak sunulmaktadır.

Bir kitap diğerini gizleyebilir. République des inventeurs'da (2008) Fransız on dokuzuncu yüzyıl mucitlerinin tarihini inceleyerek, yaratıcı faaliyet kurumlarının sınai mülkiyet sorunuyla güçlü bir şekilde bağlantılı olduğunu fark ettim. Birini diğerine indirgemeden, buluş tartışmalarının aynı zamanda patent tartışmaları olabileceği ve bunun tersinin de geçerli olduğu açıktı. Patentlere ilişkin söylem diğer fikri mülkiyet türleriyle bağlantılıydı: teknik, endüstriyel ve sanatsal.

Daha sonra bu gözlemimi bilimsel mülkiyet tarihi boyunca tekrarladım; bu aynı zamanda farklı fikri mülkiyet türleri arasındaki bağdaştırma biçimini de göstermektedir. Farklı ortaya çıkış süreçlerine rağmen, patent hukuku, marka hukuku, edebi mülkiyet hukuku ve tasarım hukuku aynı tarihle ilişkilendirilebilir; pratikte, benzer ve hatta aynı kurumları, aynı hukukçuları veya hukukçuları ve sürekli olarak birbirlerine atıfta bulunan yaratıcıları içeriyordu.

Dolayısıyla bu ortak tarihin hem bilimsel hem de sivil açıdan anlatılması uygun göründü. Fikri mülkiyet, Kovid-19'a karşı aşılarla ilgili tartışmanın da gösterdiği gibi, günlük hayatımızın önemli bir sorunudur ve fikri mülkiyet konusunda ortak bir kültürün inşa edilmesi gereklidir; bu görevde tarih önemlidir. Bu tarihsel yapıyı kendi olumsallıkları ile birlikte anlamak, bizi özselleştirmekten alıkoyar ve gelişiminde çeşitli alternatiflerin mümkün olduğunu göstererek fikri mülkiyeti bağlamına oturtmamıza yardımcı olur.